Η μελάσα είναι ένα οικονομικά αποδοτικό συστατικό ζωοτροφών που χρησιμοποιείται ευρέως στη σύγχρονη παραγωγή ζωοτροφών. Δεν είναι μόνο πηγή ενέργειας, αλλά προσφέρει και πολλά λειτουργικά οφέλη.

Η μελάσα βοηθά στη βελτίωση της πεπτικότητας, στην ενίσχυση της νοστιμιάς, στη μείωση της σκόνης και στη βελτίωση της ποιότητας των πελλέτων. Λόγω αυτών των πλεονεκτημάτων, όλο και περισσότερα εργοστάσια ζωοτροφών υιοθετούν τη μελάσα στις παραγωγικές τους διαδικασίες.

Ωστόσο, λόγω των ειδικών φυσικών της ιδιοτήτων, η εφαρμογή μελάσας παρουσιάζει και ορισμένες τεχνικές προκλήσεις.

Η μελάσα είναι ένα παχύρρευστο υγρό με καλή ρευστότητα σε κανονικές θερμοκρασίες. Ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες γύρω στους μείον 20 βαθμούς Κελσίου, μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί χωρίς σημαντικά προβλήματα.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν τυπικές δεξαμενές αποθήκευσης, αλλά λόγω της περιεκτικότητάς της σε ζάχαρη και υγρασία, η μελάσα μπορεί να είναι διαβρωτική. Επομένως, συνιστώνται δεξαμενές από ανοξείδωτο χάλυβα.

Για τη διαχείριση ακραίων συνθηκών, μπορούν να εγκατασταθούν θερμαντικά πηνία στην έξοδο της δεξαμενής για τη διατήρηση της ρευστότητας.

Η μελάσα περιέχει επίσης ακαθαρσίες και λόγω της πυκνότητάς της, η διήθηση μπορεί να είναι δύσκολη. Συνιστάται η εγκατάσταση φίλτρων στην αγωγό με επαρκή επιφάνεια. Απαιτείται τακτικός καθαρισμός για την αποφυγή φραγής.

Για τη μεταφορά, χρησιμοποιούνται συνήθως γραναζωτές αντλίες, αλλά έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής λόγω φθοράς στις τσιμούχες και τα γρανάζια. Για εφαρμογές μεγάλης κλίμακας, οι πνευματικές διαφραγματικές αντλίες είναι πιο σταθερές και αξιόπιστες.

Η μελάσα μπορεί να προστεθεί στην παραγωγή ζωοτροφών με διάφορες μεθόδους, ανάλογα με τις απαιτήσεις παραγωγής.

Αυτή είναι η παλαιότερη και απλούστερη μέθοδος, παρόμοια με την προσθήκη λαδιού.

Απαιτεί ελάχιστες τροποποιήσεις στον υπάρχοντα εξοπλισμό και είναι κατάλληλη για τα περισσότερα προϊόντα. Ωστόσο, λόγω της χαμηλής ταχύτητας ανάμιξης, είναι κατάλληλη μόνο για χαμηλά επίπεδα ενσωμάτωσης, συνήθως κάτω του 3 τοις εκατό.

Τα μειονεκτήματα περιλαμβάνουν κακή ομοιομορφία ανάμιξης, υψηλό υπόλειμμα εντός του μίξερ, συχνό καθαρισμό και αυξημένη φθορά στους μεταφορείς και τους ανελκυστήρες.

Η μελάσα μπορεί να προστεθεί στον συμπυκνωτή μαζί με ατμό. Με ανάμιξη υψηλής ταχύτητας, το υγρό μπορεί να κατανεμηθεί πιο ομοιόμορφα.

Αυτή η μέθοδος είναι κατάλληλη για την παραγωγή πελλέτων. Στην πράξη, συνήθως επιτυγχάνεται σταθερή λειτουργία σε επίπεδα ενσωμάτωσης περίπου 2 έως 5 τοις εκατό, ανάλογα με τη σύνθεση και τον έλεγχο υγρασίας.

Υψηλότερα επίπεδα ενσωμάτωσης μπορεί να επηρεάσουν τη σταθερότητα των πελλέτων και να απαιτήσουν προσεκτική ρύθμιση των παραμέτρων συμπύκνωσης.

Ένα μίξερ μελάσας είναι μια εξειδικευμένη λύση σχεδιασμένη για υγρή προσθήκη.

Είναι ένα σύστημα συνεχούς ανάμιξης που βελτιώνει την αποδοτικότητα ανάμιξης και μειώνει τα υπολείμματα. Σε σύγκριση με την προσθήκη μελάσας σε ένα τυπικό μίξερ, αυτή η μέθοδος παρέχει καλύτερο έλεγχο και επιτρέπει υψηλότερα επίπεδα ενσωμάτωσης.

Σε πρακτικές εφαρμογές, χρησιμοποιείται συνήθως περίπου 4 τοις εκατό προσθήκη για σταθερή παραγωγή.

Διαφορετικά σχέδια πτερυγίων επηρεάζουν την απόδοση. Μεγαλύτερα πτερύγια βελτιώνουν την ομοιομορφία ανάμιξης αλλά αυξάνουν τα υπολείμματα. Μικρότερα πτερύγια βελτιώνουν την αποδοτικότητα αλλά μπορεί να μειώσουν την ποιότητα ανάμιξης.

Το σύστημα BOA συνδυάζει συμπύκνωση και συμπίεση.

Η μελάσα προστίθεται κατά τη διάρκεια της συμπύκνωσης και στη συνέχεια το υλικό συμπιέζεται υπό υψηλή θερμοκρασία και πίεση. Αυτό βελτιώνει την ενσωμάτωση μεταξύ της μελάσας και των πρώτων υλών και ενισχύει την ποιότητα των πελλέτων.

Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται συνήθως στην παραγωγή ζωοτροφών για μηρυκαστικά.

Ο ψεκασμός μετά την πελλετοποίηση χρησιμοποιείται ευρέως για την προσθήκη λαδιού και εφαρμόζεται επίσης στη μελάσα.

Η μελάσα ψεκάζεται σε τελειωμένους πελλέτες μετά την πελλετοποίηση, ακολουθούμενη από ανάμιξη πριν από τη συσκευασία.

Αυτή η μέθοδος είναι κατάλληλη για χαμηλά επίπεδα ενσωμάτωσης και μειώνει τον αντίκτυπο στην κύρια γραμμή παραγωγής. Ωστόσο, απαιτεί υψηλή σταθερότητα συστήματος και καλή ποιότητα μελάσας.

Με βάση την πρακτική εμπειρία, η κύρια πρόκληση της μελάσας δεν είναι μόνο η πυκνότητά της, αλλά η αργή απορρόφησή της από τα υλικά των ζωοτροφών.

Ο στόχος διαφορετικών συστημάτων, όπως τα μίξερ μελάσας ή τα συστήματα BOA, δεν είναι μόνο η βελτίωση της ομοιομορφίας ψεκασμού, αλλά η αύξηση της επαφής και της απορρόφησης μεταξύ της μελάσας και των υλικών.

Αυτό βελτιώνει τη συνολική ποιότητα ανάμιξης και τη σταθερότητα της παραγωγής.

Όταν βελτιστοποιείται η εφαρμογή μελάσας, η εστίαση στην αποδοτικότητα απορρόφησης μπορεί να φέρει καλύτερα αποτελέσματα από την απλή βελτίωση των μεθόδων ψεκασμού.